Kolor, dotyk, tożsamość.
O projektowaniu, które angażuje zmysły

Od kilku lat obserwujemy bardzo świadomy zwrot ku kolorowi, fakturze i materiałom o wyrazistej tożsamości. Co Twoim zdaniem stoi za tą zmianą?  

Na pewno można tu mówić o reakcji na postępującą cyfryzację, na rozrost wirtualnych światów i przymus obecności on-line. Ważnym przełomem był na pewno okres pandemii, kiedy wymuszona izolacja społeczna, ale też rygory higieniczno-epidemiologiczne skutkowały swoistą deprywacją bodźców - zwłaszcza dotykowych. Jesteśmy też coraz bardziej świadomi tego jak kolory i dotyk wpływają na nasze dobre samopoczucie. Stąd otaczanie się żywymi, optymistycznymi kolorami czy naturalnymi bądź ciekawymi fakturowo materiałami daje nam szansę na poprawę nastroju, uspokojenie, relaks. To szczególnie ważne w czasach politycznych i społecznych niepokojów, zagrożeń, konfliktów zbrojnych, narastającego kryzysu klimatycznego i zawirowań ekonomicznych. Wreszcie gigantyczna dysproporcja informacji odbieranych wzrokowo nad tymi rejestrowanymi pozostałymi zmysłami skłania nas do poszukiwania haptycznych wrażeń: dom staje się skarbcem pełnym miękkich tkanin, przyjaznych materiałów, różnorodnych faktur, swoistą „manipulacyjną tablicą” dla dorosłych. 

 
W modzie, architekturze i wzornictwie pojawia się coraz więcej różnorodnych palet – od subtelnych tonów natury po intensywne kolory „dopamine design”. Co mówi nam ta estetyczna różnorodność o dzisiejszych użytkownikach i sposobie, w jaki chcą mieszkać?  

Żyjemy w czasach indywidualizmu, pragnienia wyrażania swojej tożsamości, osobowości na każdej płaszczyźnie, odróżniania się od innych, osobistej ekspresji. To zdecydowanie wpływa na różnorodność palet kolorystycznych i sprawia, że ponad masowe podążanie za trendami przedkładamy osobiste preferencje. Ciekawym zjawiskiem w tym obszarze była reakcja na tegoroczny kolor roku Pantone, Cloud Dancer. Chyba jeszcze nigdy dotychczas propozycja tego instytutu badawczego nie spotkała się z tak masową krytyką: internauci z jednej strony uznali ten kolor za pozbawiony wyrazu, nudny i przygnębiający, z drugiej – w radykalnym zwrocie ku bieli dostrzegli raczej ruch marketingowy, pomyślany by napędzać konsumpcję, niż odzwierciedlenie faktycznych nastrojów społecznych i ducha czasów. 

Faktury i materiały – mat, struktura, ceramika, kamień, powierzchnie soft-touch – zaczynają mieć znaczenie nie tylko wizualne, ale wręcz kulturowe. Czy możemy mówić o powrocie do projektowania zmysłowego jako odpowiedzi na nadmiar bodźców i szybkie tempo życia? 

Jak pisze Mark Miodownik w swojej książce „W rzeczy samej” materiały i przedmioty materialne są częścią naszej cywilizacji i nas samych. Nie bez powodu historycy nazywają kolejne epoki erami kamienia, żelaza czy brązu – opanowanie metod pozyskiwania i obróbki każdego materiału popychało rozwój ludzkości na nowe tory, dawało nowe możliwości. Ten ceniony materiałoznawca i naukowiec podkreśla też, że zanim ludzie posiedli dzisiejsze naukowe metody badania materiałów, poznawali ich właściwości doświadczalnie – w równej mierze rękami, jak intelektem, tak jak na przykład czynili to od tysiącleci kowale. To powoduje, że mamy z materiałami niezwykłą zmysłową i emocjonalną więź – jej badaniem zajmuje się odrębna dziedzina wiedzy, psychofizyka. To ona wyjaśnia, dlaczego niektóre materiały uwielbiamy i korzystamy z nich chętnie pomimo pewnych wad, a innych nie znosimy, mimo że są znacznie bardziej praktyczne.

Dlaczego dziś dotyk staje się równie ważny jak kolor w projektowaniu produktów? 

Dotyk to ważny sposób, w który kontaktujemy się ze światem: przytulamy bliskich, podajemy rękę na powitanie, głaszczemy psa lub kota. Dziś, gdy otaczają nas zewsząd dotykowe ekrany, touch-pady, sensory, znowu znalazł się w centrum uwagi. Poza tym nietrudno zauważyć, że przeciążeni wzrokowymi bodźcami szukamy dotyku jako czynnika przynoszącego nam poczucie równowagi, harmonii. Nasi przodkowie żyjący na sawannie odbierali znacznie mniej bodźców wzrokowych, my współcześnie jesteśmy nimi atakowani nieustannie, nasz układ nerwowy potrzebuje więcej dotyku, zapachów, smaków, by utrzymać zdrowy balans. 

Trzeba też pamiętać, że w świecie podróbek i sztucznej inteligencji generującej niemal doskonałe obrazy dotyk staje się okazją do zweryfikowania tego, co widzimy. Wzrok łatwiej oszukać niż dotyk. Dotykiem rozpoznajemy materiały: chłód szkła, fakturę drewna, chropowatość kamienia, ciężar metalu. To potwierdzenie autentyczności, szlachetności, luksusowego charakteru przedmiotów. Powierzchnia, której dotykamy może być zarówno idealnie gładka, perfekcyjna, jak i zaskakiwać nieregularnościami – ważne by odpowiadało to naszym skojarzeniom i oczekiwaniom. Dla jednych ideałem będzie surowa krawędź kamiennego blatu, dla innych satynowe wykończenie obudowy nowoczesnego laptopa, dla jeszcze innych tłoczona skóra samochodowej tapicerki.

Coraz częściej mówi się o designie jako narzędziu do budowania dobrostanu. W jaki sposób kolor, faktura i forma produktów łazienkowych mogą realnie wspierać codzienne rytuały i poprawiać jakość życia użytkowników? 

Od lat obserwujemy przesunięcie dotyczące funkcji łazienki: zamiast pozostawać pomieszczeniem służącym przede wszystkim higienie, staje się coraz wyraźniej przestrzenią relaksu, odpoczynku, troski o dobre samopoczucie. To jak kolory, faktury i formy przyczynią się do budowania dobrostanu jest kwestią indywidualną. Dla wielu osób na pewno pomocne będą stonowane kolory kojące zmysły, eliminacja mocnych kontrastów, nadmiaru połyskliwych powierzchni – jednym słowem ograniczenie bodźców. Jednak znajdą się na pewno i tacy, którym mocny akcent ulubionej barwy doda energii i wprowadzi z miejsca w dobry humor. Odpoczynkowi jednych będzie sprzyjać prostota, eliminacja zbędnych dekoracji, inspirowany naturą minimalizm, łagodne, organiczne formy, jednak będą i tacy, którzy najlepiej zrelaksują się w luksusowym, łazienkowym salonie z meblami, dekoracyjnym oświetleniem czy spektakularnymi roślinami doniczkowymi. Istotne jest to, by korzystać śmiało z oferty łazienkowych produktów i rozwiązań i brać pod uwagę swoje upodobania, styl życia, ulubione formy relaksu.

Na koniec – czy możemy mówić, że kolor i faktura stały się dziś w designie językiem? Czy marki poprzez barwę i powierzchnię opowiadają historie lub podkreślają własną tożsamość? 

Marki od dawna korzystają z kolorów i faktur, żeby się wyróżnić i podkreślić własną tożsamość. Wszyscy znamy turkusowe pudełeczka Cartiera i pomarańczowe torby Hermesa. Gdy myślimy „Ferrari” widzimy czerwoną karoserię, gdy marzymy o popołudniowej herbatce w angielskim stylu wyobrażamy sobie błękit naczyń Wedgwood.  

Srebrny, gładki chrom mówi o precyzji wykonania, nowoczesności, ma lekki ton futuryzmu. Szczotkowany mosiądz podkreśla ciągłość, nawiązuje do tradycji, jest wizualnie „cieplejszy”. Niegdyś synonimem luksusu był wysoki połysk, dziś zdecydowanie preferujemy matowe powierzchnie i wykończenia – ta zmiana wiąże się zarówno ze zmianami w postrzeganiu produktów luksusowych (raczej dyskretne, eleganckie), jak i czysto praktycznymi względami – „wypalcowana” powierzchnia dużo traci na atrakcyjności, nawet gdy jest częścią produktu premium. Ponadto zdecydowanie awansowały w naszej hierarchii atrakcyjności powierzchnie naturalne – nawet jeśli w codziennym życiu ich pielęgnacja bywa uciążliwa. 

VITREON łączy wytrzymałość i plastyczność stali z twardością oraz odpornością chemiczną szkła. Jest materiałem wyjątkowo higienicznym, w pełni zabezpieczonym przed korozją, odpornym na zarysowania i niezwykle trwałym. Pozwala tworzyć umywalki o dopracowanej geometrii, wyrafinowanym wykończeniu i wyrazistej kolorystyce. To nowy rozdział w tożsamości łazienek LAUFEN.

Rivo posiada dopracowaną z mistrzowską precyzją powierzchnię, wyróżniającą się subtelną strukturą i łagodnym migotaniem pod refleksami światła. Metaliczna forma zmienia swój charakter w zależności od kąta padania światła i jego intensywności. Subtelnie przechylona forma umywalki Tendo tworzy wrażenie płynnego, lekkiego ruchu, który stonowana kolorystyka dodatkowo równoważy. Niemal zawieszona w przestrzeni umywalka Nib wprowadza do łazienki harmonię i wizualną lekkość. Wrażenie to wzmacnia paleta kolorów – od czystej, świetlistej bieli, przez elegancką matową czerń, aż po głęboki odcień ciemnej stali. Każdy z nich buduje inną atmosferę: od minimalistycznej klarowności po bardziej nasycone, otulające ciepło. Tricolor to z kolei fuzja barw, faktur i formy. Matowa powierzchnia zewnętrzna kontrastuje z kolorowym, lśniącym wnętrzem, nadając umywalce wyjątkową głębię. Każda kompozycja kolorystyczna wnosi do strefy umywalkowej wyraźnie zindywidualizowany charakter.

LAUFEN posiada także niezwykle szeroką paletę możliwości kolorystycznych w ofercie mebli. Szafki łazienkowe w kolekcjach Pro X czy Meda (proj. Peter Wirz) czy Lani (proj. Toan Nguyen) dostępne są w kilkudziesięciu odcieniach, w tym metalicznych: złocie, miedzi i tytanie. To wyraz nowoczesnego podejścia do wnętrz, w których liczy się indywidualność, wizualna lekkość oraz element zaskoczenia. Zróżnicowana kolorystyka ceramiki w kolekcjach IlBagnoAlessi czy Meda (m.in. cafe matowy, czarny matowy czy grafit matowy) stanowi odpowiedź na rosnącą potrzebę personalizacji łazienki. Opracowany przez LAUFEN materiał kompozytowy Marbond zapewnia wykonanym z niego wannom aksamitną, ciepłą w dotyku powierzchnię, natomiast brodzikom – delikatnie żłobioną fakturę przypominającą kamień, gwarantującą właściwości antypoślizgowe. Ostatnia nowość – umywalki The New Classic (proj. Marcel Wanders) w wersjach dekorowanych tłoczonym wzorem – to nie tylko przykład wysmakowanych rozwiązań designerskich inspirowanych klasyką, lecz także dowód na to, że zmysł dotyku może być równie silnie stymulowany jak wzrok w procesie kontemplacji piękna.